สวัสดีครับถือโอกาสเขียนเรื่อง ไทม์มิ่ง (Timing) ประเดิมเป็นบทความแรกสำหรับ web ใหม่ ผมเคยได้เขียนไว้นิดหน่อยแล้วใน forum แต่ก็ตั้งใจว่า จะนำมาเล่าใหม่อย่างละเอียดเมื่อพร้อม การที่จะดัดแปลงเครื่องยนต์ 2 จังหวะ ให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น สิ่งที่สำคัญนอกเหนือจากการ ขยายทางเดินของไอดี-ไอเสียแล้ว การกำหนดจังหวะ ปิดเปิดของช่อง (Ports) ต่างๆ ก็สำคัญไม่แพ้กัน แต่อย่างหนึ่งที่ควรคำนึงถึงเมื่อดัดแปลงเครื่องยนต์ให้ผลิตแรงม้าที่สูงขึ้นย่อมลดอายุการใช้งานของเครื่องยนต์นั้นด้วยเช่นกัน

ถ้าเรามองลงไปในเสื้อสูบเราจะเห็น ช่อง หรือที่เราเรียกว่า Port ต่างๆ ช่องที่เป็นทางเปิดให้อากาศกับเชื้อเพลิงเข้ามาเราเรียกว่า Intake port ส่วนช่องที่ต่อกับท่อไอเสียเราเรียกว่า Exhaust port ส่วนที่เป็นร่องภายใน เสื้อสูบเราเรียกว่า Transfer port ครับ

Ports ทั้ง 3 ชนิด ที่กล่าวมา จะถูกเปิด หรือ ปิด ในช่วงเวลาต่างๆ กัน เป็นผลให้เครื่องยนต์ทำงานได้ต่อเนื่อง ตัวที่ควบคุมการปิดเปิด Ports ทั้ง 3 นี้คือเจ้าลูกสูบที่วิ่งขึ้นลงนี่เอง ดูภาพตามไปนะครับ การที่ลูกสูบเคลื่อนที่จากตำแหน่งสูงสุด (TDC) ลงมาตำแหน่งตํ่าสุด (BDC) แล้วกลับขึ้นไป ที่ตำแหน่งสูงสุดอีกเรา ถือว่า ครบรอบ 360 องศา หรือ 1 cycle อันนี้หลายท่านคงเข้าใจดีกันอยู่แล้ว


เอาหละ ตอนนี้เดินไปหยิบ Degree Wheel มา แล้วแปะเข้าไปที่ด้านท้ายหรือบนล้อไฟเลยก็ดี แต่ต้องถอดโม่กระตุกออกก่อนนะครับ จากนั้นหาเส้นลวด มายึดติดกับเครื่องตามรูป แล้วดัดให้ปลายชี้ไปบน Degree Wheel ตอนนี้แหละเราจะรู้กันไปว่า Port อะไรทำงานเมื่อไร นานแค่ไหน (Timing duration)

 
เรามาเริ่มที่ Exhaust timing  เราวัดได้โดยโดยจัดให้ลูกสูบอยู่ในตำแหน่งสูงสุด TDC ตอนนี้เริ่มหมุนล้อไฟไปเปรียบเสมือนเครื่องยนต์กำลังทำงาน ค่อยๆ หมุนไปจนกระทั่ง ขอบผิวบนลูกสูบอยู่ในระดับเดียวกับขอบบนของช่องไอเสีย (Exhaust port) ให้จดตํ่าแหน่งนี้ไว้เป็นจุดเริ่มต้นการวัด จากนี้เราก็หมุนล้อไฟต่อไปอีกจนกระทั่งช่องไอเสียเปิดกว้างที่สุด ให้หมุนต่อไปครับ จนลูกสูบผ่านลงมาตำแหน่งตํ่าสุด BDC แล้วกลับขึ้นไปให้เราหยุดทันทีที่ช่องไอเสียกำลังจะปิด ให้จดตำแหน่งขององศานี้ไว้ครับ ตอนนี้ให้เรานับระยะเป็นองศาตั้งแต่ช่องไอเสียเริ่มเปิด จนกระทั่งช่องไอเสียเริ่มปิดเราก็จะได้  Exhaust timing duration
 
 
Intake timing ก็ คล้ายๆ กันกับขั้นตอนข้างบนเพียงแต่ เราวัดด้านที่ติดกับคาบูเรเตอร์ ตั้งแต่ช่องเริ่มเปิดจนกระทั่งช่องเริ่มปิดครับ
 
Transfer port timing ก็ไม่ต่างจาก Exhaust timing หรือ Intake timing แต่ว่าอาจจะแหย่หลอดไฟเล็กๆ ลงไปเพื่อให้เห็นชัดขึ้น แล้วมองผ่านทางช่องไอเสีย เริ่มวัดตั้งแต่ผิวลูกสูบเริ่มเปิดช่อง Transfer port จนกระทั่งปิดสนิทอีกที

จากภาพจะเห็นนะครับว่า Port ทั้งสามชนิดนี้ปิดเปิดเมื่อใด นานแค่ไหน กราฟนี้แสดง การเปิด-ปิด Port ของ Zenoah 260 เดิมๆ ยังไม่ได้ดัดแปลง โค้งบน (Inlet) แสดงจังหวะที่ลูกสูบวิ่งผ่าน TDC เป็นช่วงเวลาที่ช่องไอดีเปิดเพื่อดูดเชื้อเพลิงปนมากับอากาศหรือที่เราเรียกว่าไอดี เข้ามาเก็บไว้ในอ่างด้านล่างใต้ลูกสูบ จังหวะนี้มีการเผาไหม้เกิดขึ้นด้านบนของลูกสูบเกิดขึ้นในเวลาเดียวกัน 

เมื่อลูกสูบเคลื่อนตํ่าลง โค้งล่างสีแก่ (Exhaust) แสดงช่วงเวลาที่ช่องไอเสียเปิดเพื่อไล่อากาศเสียออกไปจากห้องเผาไหม้ จากนั้นไม่นาน โค้งล่างสีอ่อน (Transfer) แสดงช่วงเวลาที่ช่อง Transfer มีการส่งผ่านไอดี จากอ่างขึ้นไปยังห้องเผาไหม้เพื่อเตรียมตัวระเบิดครั้งต่อไป และยังช่วยไล่ไอเสียออกไปด้วยพร้อมกัน แสดงความเข้าใจกับภาพนี้ไว้ให้ดีๆนะครับ บทความตอนต่อไปมันจะช่วยให้มือใหม่อย่างผม อย่างเพื่อนๆ หลายท่าน กระชากแรงม้าออกจากเครื่องตัวกระจิ้ดริดนี้ได้ไม่ยาก แม้ว่ารอบและแรงม้าจะเพิ่มได้มากด้วยการปรับ Timing duration แต่ยังมีส่วนอื่นอีกที่ต้องเรียนรู้ครับ แล้วผมจะนำมาเส่าให้ฟังอีก สวัสดีครับ